Зохиогч: Tamga Admin

Ажил олгогч нь тухай ажлын байрны онцлогоос хамаарч зарим ажилтантай эд хөрөнгийн бүрэн хариуцлагын гэрээ байгуулж болно. Тус гэрээгээр тухайн ажилтанд захиран зарцуулахаар өгсөн аливаа эд хөрөнгийг дутаасан, гээгдүүлсэн, сольсон, эвдэж гэмтээсэн тохиолдолд өөрийн зардлаар 100% төлж хохиролгүй болгохыг тусгасан байдаг. Ингэснээр нэг талаас ажил олгогчийн эд хөрөнгийг хамгаалах, нөгөө талаас ажилтны үүрэг хариуцлагыг нэмэгдүүлэх чухал ач холбогдолтой гэрээ юм.

Анкет, танилцах хуудас, тойрох хуудас зэрэг нь компанийн өдөр тутмын албан хэрэг хөтлөлтөнд чухал ач холбогдолтой юм. Анкет нь ажилтны хувийн мэдээллийг авах, хадгалах, мэдээллийн нэгдсэн санг бүрдүүлэхэд чухал үүрэгтэй. Танилцах хуудас тухайн ажилтанд мэдээлэл өгөх, түүнийг баталгаажуулах зорилготой байдаг. Тойрох хуудас нь ажилтны компанитай холбогдох аливаа тооцоог дуусгавар болгох бичиг баримт юм. 

Шинээр ажилд орж байгаа ажилтанг дадлагажуулахтай холбоотой үйл ажиллагааг энэхүү журмаар зохицуулна. Ингэснээр дадлагажуулагч болон дадлагажигч ажилтны эрх,  үүргийг тодорхойлж тэдний хоорондын харилцааг зохицуулах юм. Ажилтныг дадлагажуулах журманд үндэслэн ажилтныг дадлагажуулах, үнэлгээ тогтоох, хариуцлага тооцох зэрэг олон асуудлыг зохицуулах чухал ач холболдолтой юм.

Ажилтны ажилдаа хандах идэвх санаачлага, ажлын үр дүнг сайжруулах зорилгоор шагнал урамшуулал олгох журмыг нийт ажилчдад нээлттэйгээр танилцуулан мөрдөж болно. 

Шагнал урамшуулал олгох журмыг байгууллагын ажилчдын нийт саналыг нэмэлтээр оруулж болно. Энэхүү журмаар ажилчдын тогтвортой хөдөлмөр эрхлэлт, идэвхи санаачлагатай байдлыг дэмжих чухал ач холбогдолтой юм.

Хөдөлмөрийн тухай хуулинд ажил олгогч нь ажилтны ажлын цагийн бүртгэлийг хөтлөх үүрэг хүлээдэг. Энэ хүрээнд ажил олгогч ажлын цаг тооцох журмыг батлан нийт ажилчдад танилцуулах шаардлагатай. Энэхүү журмын зорилго нь ажлын цагийг үр дүнтэй ашиглахад хяналт тавих, хариуцлага тооцоход оршино. 

Ажлын цаг тооцох журмаар дамжуулан ажлын цагийн бүртгэлийг хөтлөх нь ажилтанд цалин хөлс олгох баримтыг бүрдүүлэх бөгөөд цалинг ажилласан цагаар тооцож өгч болно. 

Ажлын цаг тооцох журмыг мөрдүүлснээр ажилтанд ажлын цагийг мөрдүүлэх, ажил таслах, хоцрох тохиолдолд хариуцлага тооцох чухал ач холбогдолтой юм.

Гэрээсээ ажиллах ажилтны хөдөлмөрийн гэрээ

1. Ажилтан нь ажил олгогчийн удирдлага доор ажил олгогчийн үйл ажиллагаа явуулдгаас өөр байршилд өөрийн эсвэл ажил олгогчийн тоног төхөөрөмж, түүхий эд материалыг ашиглан ажил үүрэг гүйцэтгэх тохиолдолд гэрээсээ ажиллах хөдөлмөрийн гэрээг байгуулна. 
2. Гэрээсээ ажиллах ажилтны хөдөлмөрийн гэрээний онцлог нь ажилтан ажил үүргээ гүйцэтгэх байршил, гүйцэтгэх ажил, гүйцэтгэсэн ажлаа хүлээлгэн өгөх хугацаа, хэлбэр, цалин хөлс, үйлдвэрлэсэн нэгж бүтээгдэхүүн, үзүүлсэн нэгж үйлчилгээний төлбөр, өөрийн эд хөрөнгө, тоног төхөөрөмжийг ашигласан тохиолдолд ажил олгогчоос олгох нөхөн төлбөрийн хэмжээ зэргийг тусгайлан тохиролцож тусгадаг. 
3. Гэрээсээ ажиллах ажилтны тухайд хуульд тусгайлан зааснаас бусад тохиодолд үндсэн ажилтантай адил эрх эдэлж, үүрэг хүлээнэ. Гэрээсээ ажиллах ажилтны хувьд ажил, амралтын цаг үйлчлэхгүй бөгөөд гэрээсээ ажиллаж буй ажилтан өөрөө ажлын цагаа зохицуулна. 
4. Ажилтан нь энэхүү гэрээг байгуулснаар өөрийн ажиллах орчноо өөрөө сонгох боломжийг бүрдүүлж байна. Энэхүү гэрээ нь хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг уян хатан, ажилтны нөхцөл байдалд уялдуулан өөрөө шийдэх боломжийг олгосон чухал ач холбогдолтой гэрээ юм.

 

 

1. Ажил олгогч нь ажилтныг ажил үүргээ зайнаас цахим сүлжээгээр байнга, эсхүл хэсэгчлэн гүйцэтгэхийг зөвшөөрч, түүнтэй зайнаас ажиллах хөдөлмөрийн гэрээ байгуулж болдог. Энэхүү гэрээний онцлог нь ажил үүргээ гүйцэтгэх байршил, гүйцэтгэсэн ажлаа хүлээлгэн өгөх хугацаа, хэлбэр, өөрийн эд хөрөнгө, тоног төхөөрөмжийг ашигласан тохиолдолд ажил олгогчоос олгох нөхөн төлбөр зэргийг тусгайлан тохиролцож тусгадаг. 
2. Зайнаас ажиллах ажилтны хөдөлмөрийн гэрээнд ажил олгогч болон ажилтан нь ажил үүрэг гүйцэтгэх байршлаа харилцан тохиролцсноор хөдөлмөрлөх орчноо чөлөөтэйгээр сонгох боломжийг олгодог. Орчин үед байгууллагын онцлогоос хамаарч зайнаас ажиллах нь маш олон бэрхшээлийг даван туулахад чухал ач холбогдолтой юм. 

Ажил олгогч ажилтантай тохиролцсоны дагуу ажлын бүтэн бус цагаар ажиллуулахаар хөдөлмөрийн гэрээ байгуулж болно. Тус гэрээнд өдөрт эсхүл долоо хоногт, эсхүл сард ажиллах нийт цаг, ажил эхлэх, ажил дуусах цагийг тусгайлан заана. Ажлын цагийг тусгайлан тусгах нь энэхүү гэрээний онцлог юм. Ажлын бүтэн бус цагаар ажиллаж буй ажилтанд хөдөлмөрийн хууль тогтоомж болон байгууллагын дотоод журам зэрэг нь бүтэн цагийн ажилтантай нэгэн адил үйлчилнэ. 

Нөгөө талаас ажлын бүтэн цагийн ажилтны ажлын цагийг хууль тогтоогжид заасны дагуу богиносгосныг бүтэн бус цагаар ажилласанд тооцохгүй. Иймд бүтэн бус цагаар ажиллах ажилтны хувьд ажлын бүтэн бус цагаар ажиллуулах хөдөлмөрийн гэрээг тусгайлан байгуулна. Ажил олгогч болон ажилтан хоорондоо тохиролцон ажлын цагийг тодорхойлсноор ажиллах уян хатан нөхцөлийг бүрдүүлж байгаа нь чухал ач холбогдолтой юм.

Эмнэлгийн ажилтны хөдөлмөрийн гэрээ нь эрүүл мэндийн тусламж, үйлчилгээ үзүүлэх байгууллага болох эмнэлэг болон эмнэлэгт ажиллаж байгаа эмнэлгийн мэргэжилтэн, эмнэлгийн бусад мэргэжилтэн, эмнэлэгт ажиллаж байгаа бусад ажилтан (ажилтан) хооронд үүсэх хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг зохицуулах зорилготой. Энэхүү гэрээ нь эмнэлэгт ажиллаж байгаа ажилтны үүргийг тусгайлан тусгаж өгсөн ба талууд эрх ашгийг хамгаалахад чиглэсэн болно. Хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцаанд талуудын эрх, үүргийг нарийн тодохойлж өгснөөрөө үүсэж болох аливаа маргаанаас зайлсхийх боломжтой юм.

Гэрээний бус үүрэг нь хуульд зааснаар бий болдог. Манай улсын иргэний хуульд заасны дагуу иргэний эрх зүйн харилцаанд оролцогч хууль буюу гэрээнд заасан эрх үүргээ үнэнч шударгаар хэрэгжүүлэх үүрэгтэй.

Эрхзүйн харилцаанд оролцогчиднь харилцан гэрээ байгуулаагүйч гэсэн бие биеийнхээ өмнөүүрэг үүсэх тохиолдол гардаг. Үүнийг гэрээний бус үүрэг гэх ба энэ нь хуулийн дагуу үүсэх үүрэг, зөрчлөөс үүсэх үүрэг гэж ангилна. Хуулийн дагуу үүсэх үүргийн харилцаанд

1. Дундын өмчөөс үүсэх үүрэг /Дундаа хэсгээр өмчлөгчид нь уг өмчлөлийн зүйлийн ашиглалт, удирдлагын талаар өөрт оногдох хэсэгт хувь тэнцүүлэн тооцож шийдвэр гаргаж болно. Хэрэв ийнхүү шийдвэр гаргаагүй, хэлцлээр өөрөөр тогтоогоогүй бол дундаа хэсгээр өмчлөгч бүр шударга ёсны дагуу бусад өмчлөгчдийн ашиг сонирхолд нийцүүлэн ашиглалт, удирдлагын талаар шаардах эрхтэй. Дундаа хэсгээр өмчлөгч бусад өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр өөрт оногдох хэсгээ ашиглах эрхтэй/
2. Бусдын үүргийг даалгаваргүйгээр гүйцэтгэх /Бусдын үүргийг даалгаваргүйгээр гүйцэтгэжбайгаа этгээд түүнийг шударгаар гүйцэтгэх үүрэгтэй. Бусдын эд хөрөнгө болон эрх ашигт учирч болзошгүй аюулыг урьдчилан зайлуулах үйлдэл хийсэн этгээдэд хохирол учирсан бол энэхүү хохирлыг ашиг сонирхлоо хамгаалуулсан этгээд нехөн төлөх ба талуудтохиролцожчадаагүй бол хохирлын хэмжээгшүүх тогтооно. Бусдын үүргийг даалгаваргүйгээр гүйцэтгэж байгаа этгээд ашигсонирхлоо хамгаалуулжбайгаа этгээдэд гүйцэтгэлийн тайланг гаргаж, үүргийн үр дүнгээс олсон бүх зүйлийг ашиг сонирхлоо хамгаалуулж байгаа этгээдэд шилжүүлэх үүрэгтэй/
3. Үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжихтэй холбогдсон харилцаа хамаарах бөгөөд зөрчлийн улмаас үүсэх үүрэгт гэм хор учруулснаас үүсэх үүрэг хамаарна